Oracle đang tìm cách giảm rủi ro tài chính tại Project Jupiter, một trong những dự án trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn tại Mỹ, trong bối cảnh kế hoạch cung cấp điện cho cơ sở này tiếp tục gặp trở ngại về cấp phép.

Tập đoàn công nghệ Oracle gần đây đã gửi thông báo về tình trạng “bất khả kháng” (force majeure) tới các bên liên quan đến Project Jupiter tại bang New Mexico. Động thái được đưa ra trong bối cảnh dự án đối mặt với nguy cơ không thể hoàn thành đúng tiến độ do những vướng mắc liên quan đến nguồn điện và thủ tục cấp phép.

Theo Reuters, thông báo của Oracle nhằm tạo cơ sở để công ty trì hoãn một số nghĩa vụ thanh toán nếu dự án không thể đạt mục tiêu vận hành theo kế hoạch. Điều này không đồng nghĩa Oracle rút khỏi dự án hay chấm dứt hợp đồng, mà chủ yếu nhằm hạn chế rủi ro tài chính trong trường hợp tiến độ bị kéo dài.

Project Jupiter liên quan thế nào đến Stargate?

Project Jupiter là một khu phức hợp trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Doña Ana County, New Mexico. Dự án được phát triển bởi STACK Infrastructure, đơn vị thuộc quỹ đầu tư Blue Owl Capital, trong khi Oracle đóng vai trò khách thuê chính.

Cơ sở này nằm trong kế hoạch xây dựng năng lực tính toán phục vụ OpenAI, qua đó trở thành một phần trong cuộc mở rộng hạ tầng AI quy mô lớn của Mỹ.

Project Jupiter cũng có mối liên hệ với Stargate, sáng kiến hạ tầng AI được OpenAI công bố vào tháng 1/2025 cùng SoftBank, Oracle và MGX. Stargate đặt mục tiêu đầu tư tới 500 tỷ USD trong vòng 4 năm, với khoảng 100 tỷ USD dự kiến được triển khai ngay từ giai đoạn đầu.

OpenAI sau đó tiếp tục công bố mở rộng Stargate tại nhiều địa điểm trên khắp nước Mỹ. Đến tháng 4/2026, công ty cho biết hệ thống hạ tầng của Stargate đã vượt mốc 10 GW công suất được phát triển hoặc cam kết.

Quy mô này cho thấy cuộc đua AI hiện không còn chỉ xoay quanh việc sở hữu chip xử lý mạnh hơn. Các công ty công nghệ đang phải giải quyết đồng thời bài toán trung tâm dữ liệu, điện năng, hệ thống truyền tải, nguồn nước và thủ tục cấp phép.

Nút thắt 2,45 GW tại New Mexico

Một trong những vấn đề lớn nhất của Project Jupiter là nguồn điện. Để phục vụ hệ thống máy tính quy mô lớn, dự án cần một nguồn cung điện rất lớn. Phương án hiện tại sử dụng hệ thống pin nhiên liệu của Bloom Energy với công suất có thể lên tới khoảng 2,45 GW.

Đây là mô hình cung cấp điện tại chỗ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện khu vực. Oracle, BorderPlex Digital Assets và Bloom Energy công bố kế hoạch triển khai giải pháp này vào tháng 4/2026. Trước đó, dự án từng tính tới việc sử dụng tổ hợp turbine khí và máy phát điện diesel để đáp ứng nhu cầu điện. Tuy nhiên, phương án này vấp phải sự phản đối từ người dân và các tổ chức môi trường do lo ngại về phát thải, chất lượng không khí và tác động tới nguồn nước.

Phương án fuel cell được kỳ vọng giảm một số tác động môi trường và hạn chế nhu cầu sử dụng nước so với các phương án phát điện truyền thống. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn sử dụng khí tự nhiên làm nhiên liệu, đồng nghĩa dự án vẫn cần xây dựng hạ tầng cung cấp khí và đáp ứng các yêu cầu về môi trường.

Vì vậy, việc chuyển sang công nghệ fuel cell không giúp Project Jupiter loại bỏ hoàn toàn các thủ tục cấp phép.

Tòa án New Mexico từng đình chỉ quy trình cấp phép

Vấn đề cấp phép đã trở thành một trong những trở ngại quan trọng nhất đối với tiến độ dự án. Ngày 23/8/2026, Tòa án Tối cao New Mexico ban hành lệnh tạm dừng liên quan đến quá trình cấp phép của Project Jupiter. Các vấn đề được đưa ra tranh luận bao gồm giấy phép liên quan đến chất lượng không khí và một số vấn đề về nguồn nước.

Đến ngày 17/9, tòa án bác các yêu cầu nhằm tiếp tục duy trì lệnh tạm dừng, qua đó cho phép quy trình cấp phép tiếp tục. Tuy nhiên, việc này không đồng nghĩa Project Jupiter đã được cấp đầy đủ giấy phép cần thiết.

Điều này tạo ra một tình huống đáng chú ý: hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng của dự án có thể tiếp tục theo các giấy phép đã được cấp ở cấp địa phương, trong khi hệ thống năng lượng phục vụ trung tâm dữ liệu vẫn phải chờ các thủ tục ở cấp bang.

Đối với một trung tâm dữ liệu AI có quy mô hàng gigawatt, sự chậm trễ này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới thời điểm đưa hệ thống máy chủ vào vận hành.

Khoản nợ 18 tỷ USD chịu sức ép

Những khó khăn về tiến độ cũng bắt đầu phản ánh trên thị trường tài chính. Project Jupiter được tài trợ bằng khoản vay hợp vốn trị giá khoảng 18 tỷ USD. Theo thông tin Reuters dẫn lại từ Financial Times, các khoản vay này gần đây được báo giá trên thị trường nợ thứ cấp ở mức khoảng 89-91 cent cho mỗi 1 USD mệnh giá.

Việc khoản nợ được giao dịch dưới mệnh giá cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu mức chiết khấu đáng kể đối với khoản tài trợ của dự án. Nguyên nhân không chỉ nằm ở vấn đề điện năng. Khi thời điểm hoàn thành dự án bị đẩy lùi, khả năng tạo dòng tiền từ hợp đồng cung cấp hạ tầng tính toán cũng trở nên khó dự đoán hơn.

Đây là lý do thông báo force majeure của Oracle được giới đầu tư đặc biệt chú ý. Trong trường hợp dự án không thể đạt các mốc vận hành theo kế hoạch, Oracle có thể phải đối mặt với những nghĩa vụ tài chính trong khi năng lực tính toán chưa thể được đưa vào khai thác đầy đủ.

Bài toán năng lượng lan rộng sang Texas

Project Jupiter không phải trường hợp duy nhất cho thấy những giới hạn về hạ tầng đang trở thành vấn đề lớn đối với ngành AI Mỹ. Tại Texas, lượng công suất của các dự án tải lớn đang chờ được kết nối vào lưới điện đã vượt 470 GW, cao hơn nhiều lần so với mức phụ tải đỉnh của bang.

Ngày 21/9/2026, Thống đốc Texas Greg Abbott yêu cầu cơ quan quản lý môi trường bang tạm dừng cấp một số giấy phép mới cho các trung tâm dữ liệu trong thời gian tiến hành đánh giá về tác động của tốc độ phát triển ngành này đối với hệ thống điện.

Con số hơn 470 GW không có nghĩa tất cả các dự án này chắc chắn sẽ được xây dựng. Đây là tổng công suất của các dự án lớn đang nằm trong hàng chờ kết nối, trong đó nhiều dự án có thể thay đổi quy mô, trì hoãn hoặc không được triển khai.

Tuy nhiên, con số này cho thấy quy mô nhu cầu điện tiềm năng từ các trung tâm dữ liệu đang tăng nhanh như thế nào.

Cuộc đua AI chuyển sang cuộc đua về hạ tầng

Trong nhiều năm, cuộc cạnh tranh AI chủ yếu tập trung vào chip xử lý, mô hình ngôn ngữ và năng lực tính toán. Nvidia trở thành một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất khi các công ty công nghệ liên tục tìm cách mua thêm GPU để huấn luyện và vận hành mô hình AI.

Nhưng khi quy mô trung tâm dữ liệu tăng lên hàng trăm megawatt, thậm chí hàng gigawatt, giới hạn không còn nằm ở số lượng chip có thể đặt mua. Một cụm máy chủ lớn cần điện liên tục, hệ thống làm mát, đường truyền dữ liệu, nguồn nước, đường ống khí và mạng lưới truyền tải phù hợp. Mỗi thành phần đều có thể trở thành điểm nghẽn khiến thời gian hoàn thành dự án kéo dài.

Project Jupiter là một ví dụ rõ ràng cho thực tế này. Oracle, OpenAI và các đối tác có thể huy động vốn, đặt mua chip và xây dựng nhà xưởng, nhưng việc đưa hàng gigawatt công suất tính toán vào hoạt động vẫn phụ thuộc vào những yếu tố vật lý và pháp lý bên ngoài ngành công nghệ.

Cuộc khủng hoảng tại New Mexico vì vậy có thể được xem là dấu hiệu cho thấy giai đoạn tiếp theo của cuộc đua AI tại Mỹ sẽ không chỉ là cuộc cạnh tranh về mô hình hay chip. Đó còn là cuộc cạnh tranh về khả năng xây dựng nhà máy điện, mở rộng lưới truyền tải, bảo đảm nguồn nhiên liệu và hoàn tất các thủ tục cấp phép đủ nhanh để đáp ứng tốc độ phát triển của công nghệ.

 - Nguồn: GenK