Trước áp lực từ nguy cơ cháy rừng và các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, tỉnh Tây Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý, bảo vệ rừng. Hệ thống camera giám sát, flycam, bẫy ảnh nhiệt và nền tảng dữ liệu số được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả giám sát, phát hiện sớm các vi phạm và từng bước hướng tới mô hình quản lý rừng thông minh.

Điều khiển flycam giám sát, bảo vệ rừng - Báo Tây Ninh

Theo Ban Quản lý Khu rừng phòng hộ Dầu Tiếng, đơn vị hiện quản lý hơn 30.164ha đất lâm nghiệp, trong đó có gần 17.000ha rừng tự nhiên và khoảng 8.000ha rừng trồng. Với diện tích rộng, địa hình phức tạp và nhiều khu vực giáp ranh, việc tuần tra hoàn toàn bằng phương pháp truyền thống gặp không ít khó khăn.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Ban Quản lý đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp công nghệ, gồm hệ thống camera quan sát, thiết bị bay không người lái (flycam), bẫy ảnh nhiệt, hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu viễn thám và nền tảng quản lý dữ liệu số.

Hiện các camera được lắp đặt tại những tháp canh lửa trọng điểm, hoạt động liên tục 24/24 giờ và truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm điều hành. Hệ thống giúp lực lượng trực ban nhanh chóng phát hiện dấu hiệu bất thường như cháy rừng, khói, lấn chiếm đất rừng hoặc các hành vi khai thác lâm sản trái phép để kịp thời xử lý.

Điều khiển flycam giám sát, bảo vệ rừng - Báo Tây Ninh

Bên cạnh đó, flycam được sử dụng trong các đợt tuần tra tại những khu vực địa hình hiểm trở hoặc khó tiếp cận. Hình ảnh thu thập từ trên không giúp lực lượng bảo vệ rừng xác định nhanh các vị trí nghi ngờ xảy ra vi phạm, rút ngắn thời gian kiểm tra thực địa và nâng cao hiệu quả xử lý.

Ngoài các thiết bị giám sát hiện trường, Ban Quản lý còn xây dựng hệ thống quản lý ForestGuard tích hợp nền tảng WebGIS, cho phép số hóa toàn bộ dữ liệu về hiện trạng rừng, các tuyến tuần tra, điểm nóng cháy rừng và khu vực từng xảy ra vi phạm. Nhờ đó, cán bộ quản lý có thể theo dõi diễn biến tài nguyên rừng trực quan trên bản đồ số, đồng thời hỗ trợ việc thống kê, phân tích và điều hành nhanh chóng hơn so với phương thức quản lý truyền thống.

Theo lực lượng kiểm lâm địa phương, việc ứng dụng công nghệ giúp phát hiện sớm các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh, qua đó hạn chế thiệt hại đối với tài nguyên rừng và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.

Camera trong rừng

Đáng chú ý, trên nền tảng dữ liệu đã được số hóa, Ban Quản lý Khu rừng phòng hộ Dầu Tiếng đang nghiên cứu từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích hình ảnh từ camera, flycam và bẫy ảnh nhiệt. AI được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhận diện các dấu hiệu bất thường, khoanh vùng khu vực có nguy cơ bị xâm hại, cảnh báo những vị trí chưa được tuần tra thường xuyên và hỗ trợ cán bộ đưa ra quyết định nhanh hơn.

Tuy nhiên, theo đơn vị quản lý, AI hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và chưa được triển khai vận hành chính thức trên toàn hệ thống.

Thực tế sau thời gian áp dụng các giải pháp công nghệ cho thấy nhiều vụ chặt phá rừng, lấn chiếm đất và khai thác lâm sản trái phép đã được phát hiện từ sớm và xử lý kịp thời. Ban Quản lý Khu rừng phòng hộ Dầu Tiếng cũng kiến nghị tiếp tục đầu tư mở rộng hệ thống camera quan trắc, drone và camera cảm ứng nhiệt nhằm phủ kín toàn bộ diện tích hơn 30.000ha rừng.

Việc ứng dụng công nghệ số vào bảo vệ rừng được đánh giá là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nguy cơ cháy rừng ngày càng gia tăng. Bên cạnh việc giảm áp lực cho lực lượng kiểm lâm, các giải pháp như camera giám sát, flycam và nền tảng dữ liệu số còn góp phần xây dựng mô hình quản lý rừng hiện đại, minh bạch và bền vững trong tương lai.

 - Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Tây Ninh; Cổng Thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh.